کتاب پیشاعیلامی: نظام نوشتاری وجامعه در ایران باستان، نوشته‌ی کاترین کلی، پژوهشگر دانشگاه اوپسالا، در جولای ۲۰۲۶ توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شد.

این اثر به بررسی یکی از کهن‌ترین نظام‌های نوشتاری جهان، یعنی خط پیشاعیلامی، می‌پردازد؛ خطی که با وجود گذشت بیش از یک قرن از کشف آن، همچنان تنها به‌صورت محدود رمزگشایی شده است. تاکنون حدود یک‌هزار وهفتصد لوح گلی از محوطه‌های باستانی ایران، متعلق به حدود ۳۳۰۰ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد، کشف شده که اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی ساختارهای اداری، اقتصادی و اجتماعی جوامع آغازین ایران در خود جای داده‌اند.

بر اساس این کتاب، لوح‌های پیشاعیلامی از سامانه‌ای پیچیده متشکل از صدها نشانه برای ثبت کالاها، افراد ونهادها استفاده می‌کردند واز مهم‌ترین اسناد مربوط به نخستین مراحل شکل‌گیری نوشتار در جهان به شمار می‌روند. با این حال، مطالعه‌ی این خط به دلیل قرار گرفتن در مرز میان رشته‌های مختلف علمی، تاکنون کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

کاترین کلی در این کتاب نشان می‌دهد که با بهره‌گیری از رویکردهای میان‌رشته‌ای می‌توان شناخت عمیق‌تری از خط پیشاعیلامی وجامعه‌ای که آن را پدید آورده، به دست آورد. وی همچنین به پروژه‌های جاری رمزگشایی این خط اشاره می‌کند که با ترکیب روش‌های ریاضی، مطالعات تطبیقی، دیجیتالی‌سازی مجموعه‌ی لوح‌ها و به‌کارگیری ابزارهای نوین علوم رایانه، افق‌های تازه‌ای را برای خوانش این اسناد باستانی گشوده‌اند.

انتشار این کتاب گامی مهم در معرفی تازه‌ترین پژوهش‌ها درباره‌ی یکی از قدیمی‌ترین نظام‌های نوشتاری جهان وتاریخ ایران باستان به شمار می‌رود و می‌تواند منبعی ارزشمند برای پژوهشگران باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، تاریخ و مطالعات خاور نزدیک باشد.

عناوین سرفصل‌های کتاب به شرح زیر هستند:

• مسیرهای شکل‌گیری نوشتار در ایران
• جهان پیشاعیلامی
• رویکردهایی به رمزگشایی
• نظام نشانه‌ها
• اقتصادهای پیشاعیلامی وکنشگران آن
• نوشتار به‌مثابه‌ی کنش اجتماعی
• میراث پیشاعیلامی

پیوند خبر:

https://www.cambridge.org/